fbpx

Welke factoren bevorderen of belemmeren de leeropbrengst in de zorg?

Welke factoren bevorderen of belemmeren de leeropbrengst in de zorg?
feedback

De nood in de zorg is hoog. Het is voor veel zorgorganisaties erg lastig om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Dé manier waarop dit vaak nog wel lukt is: zelf opleiden. Om de leeropbrengst van deze opleiding zo hoog mogelijk te laten zijn moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

Leercultuur

In mijn blog van twee weken geleden schreef ik over de vijf disciplines die noodzakelijk zijn om een leercultuur te ontwikkelen in een zorgorganisatie. Blog gemist? Via deze link kun je hem alsnog lezen:  https://wietekederoos.nl/ontwikkelen-van-een-leercultuur-bij-een-zorgteam/ 

Leeropbrengst bevorderende factoren

In dit blog geef ik 4 tips over factoren die de leeropbrengst kunnen bevorderen.

In mijn vorige blog refereerde ik al aan het boek van Peter Senge (Senge, et al., 2008) Senge zegt dat het terrein van handeling in elke organisatie (het beleid, de gebruikte methoden, regels, voorschriften en gezagsverhoudingen) bewust rond het leren kan worden ontworpen. Als dat gebeurt ontstaat er een ‘diepe leercyclus’  rond de mensen in de organisatie.

Senge gaat uit van de cultuur van de school. Ik ga hierbij uit van de cultuur in een zorgorganisatie waar opleidingen ‘incompany’ worden gegeven en waar de leerlingen ook werken. De leerlingen zijn voor hun leerproces sterk afhankelijk van de leercultuur in de (zorg) organisatie.

Voorwaarden voor goede leerprestaties

Senge beschrijft kenmerken van scholen die goede prestaties leveren. Hieronder licht ik er een paar toe. Ik benoem die kenmerken en factoren die de prestaties van leerlingen naar mijn idee belemmeren of bevorderen bij zorgorganisaties;

  • Reflectieve dialoog; in de praktijk van de leerlingen is helaas vaak een groot gebrek aan (capabele) begeleiders die de leerlingen structureel van feedback kunnen voorzien. In de evaluaties van de zorgopleidingen die ik heb bekeken, klagen meerdere leerlingen over het gebrek aan begeleiding en het niveau van de begeleiding. Dit is een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement.

 

  • Samenwerking en communicatie; bij de zorgorganisatie waar ik les geef is veelal een afdeling ‘opleidingen’ aanwezig. Vanuit deze afdeling begeleiden een aantal praktijkopleiders de werkbegeleiders van de leerlingen. Deze praktijkopleiders nemen ook deel aan overleggen met alle werkbegeleiders op één locatie. Hier worden ervaringen en ideeën van de werkbegeleiders uitgewisseld. Dit is een bevorderende factor voor de leeropbrengst en het leerrendement in de zorgorganisatie. Daar staat helaas ook een belemmerende factor tegenover. Doordat de werkbegeleiders in wisselende diensten werken is het heel lastig alle werkbegeleiders bij elkaar te krijgen. Doordat er in de zorg sprake is van ad hoc situaties komt het ook regelmatig voor dat één van de begeleiders tijdens het overleg wordt weggeroepen.

 

  • Zelfsturende teams en feedback; in de zorg zijn ‘kleinschalig wonen’ en ‘zelfsturende teams’ inmiddels gewoon. Dit betekent dat veel leerlingen alleen werken op een afdeling (of in de wijk) en dat er geen sturing is van een leidinggevende. Veel leerlingen krijgen hierdoor weinig feedback op hun handelen. Leerlingen ervaren het werken op een afdeling voor kleinschalig wonen of in de wijk als ‘in het diepe gegooid worden’. Senge stelt dat terugkoppeling over prestaties één van de belangrijkste manieren is om leren te stimuleren. Uit de evaluaties van de zorgopleidingen die ik heb bekeken blijkt dat de leerlingen dit enorm missen. Dit is een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement.

 

  • Een leidinggevende die steun geeft en deskundig is; in veel zorgorganisaties is geen leidinggevende meer. Van de leerlingen hoor ik terug dat zij dit als een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement ervaren. Men vindt het heel lastig elkaar (kritische) feedback te geven. De volgende dag moet men toch weer op een prettige manier met deze collega samenwerken. In organisaties waar nog wel een leidinggevende is, is sprake van wisseling van leidinggevenden of van leidinggevenden die niet steunen of niet deskundig zijn. Ook dit is een belemmerende factor voor het leerrendement.

Leerprestaties verbeteren in de eigen zorgorganisatie?

In de praktijk blijkt dat veel zorgorganisaties worstelen met het verbeteren van de leerprestaties.

Continu werken aan het verbeteren van kwaliteit is belangrijk voor elke zorginstelling. Voorwaarde voor het leveren van kwaliteit van zorg zijn gemotiveerde en deskundige medewerkers. Om dit te bereiken moet elke zorgorganisatie zorgen voor een goed leer- en werkklimaat. Medewerkers moeten de kans krijgen om te leren en zich te ontwikkelen via feedback, intervisie, reflectie en scholing.

Dat vraagt nogal wat van de organisatie.

Het creëren van een goed leer- en werkklimaat kost veel tijd. Voor het ontwikkelen van passende leerinterventies is deskundigheid nodig. Kennis van onderwijs én kennis van de zorg. In veel zorgorganisaties is die kennis onvoldoende aanwezig. Of het ontbreekt aan tijd bij de adviseur leren en ontwikkelen omdat er zoveel te doen is. Hierdoor zijn in veel zorgorganisaties de medewerkers, en vooral de leerlingen, aan het zwemmen. Extra kennis en een paar extra handen kunnen dit helpen voorkomen. Er is een oplossing!

Kijk op mijn website voor meer informatie: https://wietekederoos.nl/diensten-voor-zorgorganisaties/

Maak een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek

Bel of mail mij voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kunnen we bespreken hoe ik jouw organisatie kan ondersteunen bij het ontwikkelen van een leercultuur.

Ik ben te bereiken via:
Mail: post@wietekederoos.nl of per telefoon: 06-49770642

Bibliografie

Both, D., & Bruijn de, A. (2013). Onderwijs vraagt leiderschap! Schiedam: Scriptum.

Meindersma, J. K. (2011). Beelden op flexibel onderwijs. Vier jaar verder, van optimisme naar realisme. Zoetermeer: Stichting Kennisnet.

Scheerens, J. (2013). Schoolkwaliteit en de kennisbasis voor onderwijseffectiviteit. Cultuur + Educatie, 9-25.

Senge, P., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., Dutton, J., & Kleiner, A. (2008). Lerende scholen. Den Haag: Academic Service.

Hoe ontwikkel je een leercultuur bij een team in de zorg?

Hoe ontwikkel je een leercultuur bij een team in de zorg?
leercultuur

Hoe ontwikkel je een leercultuur bij een team in de zorg?

Een leercultuur is dé voorwaarde om te zorgen dat medewerkers blijvend leren en zich ontwikkelen. In een lerende organisatie zijn medewerkers geïnteresseerd in leren en leren zij van en met elkaar. Medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor wat zij leren en hoe zij leren. Het is belangrijk dat medewerkers inzien dat leren een noodzakelijk en bovenal leuk onderdeel van een professionele werkhouding is. Medewerkers moeten de tijd en de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Dat kan bij een opleiding of cursus, maar ook gewoon op de werkvloer.
Een leercultuur bevordert de kwaliteit van zorg.

In dit blog lees je welke vijf disciplines noodzakelijk zijn om een leercultuur in het zorgteam te ontwikkelen.

Wat is een leercultuur of een lerende organisatie?

Om te onderzoeken wat er nodig is om een leercultuur/ lerende organisatie te ontwikkelen ben ik in de boeken gedoken. Eén van de boeken die ik heb gelezen is het boek ‘lerende scholen’ van Peter Senge. Wat is een lerende organisatie eigenlijk? Een lerende organisatie betekent ‘dat iedereen zijn ambities kan waarmaken, werkt aan zijn houding en samen met anderen zijn capaciteiten ontwikkelt’ (Senge, et al., 2008)

Senge beschrijft in zijn boek ‘Lerende Scholen’ vijf disciplines die individuen en groepen in een school helpen om dillema’s binnen het moderne onderwijs het hoofd te bieden. Ook binnen de zorg is het belangrijk om met deze vijf disciplines aan de slag te gaan.

Vijf disciplines

Persoonlijk meesterschap:

Persoonlijk meesterschap betekent dat iemand een persoonlijke visie heeft op zijn ambities en weet hoe hij deze ten uitvoer kan brengen. In een lerende organisatie is het belangrijk dat iemand zijn visie steeds blijft verbreden en verdiepen en telkens nieuwe uitdagingen voor zichzelf bedenkt. Het is belangrijk dat een zorgmedewerker hier, tijdens het werk, de tijd voor krijgt. Zorgmedewerkers moeten voldoende uitdagingen en input krijgen om hun visie op hun eigen vak te blijven ontwikkelen.

Gemeenschappelijke visie:

Naast persoonlijk meesterschap is het belangrijk dat er een gemeenschappelijke visie in het team is. In een gemeenschappelijke visie wordt gekeken naar gedeelde doelen. Samen met collega zorgmedewerkers zoekt men naar een manier om deze doelen te behalen. Als er sprake is van een gemeenschappelijke visie met gemeenschappelijke doelen voelt een medewerker zich meer betrokken bij de groep waar men deel van uitmaakt.

Mentale modellen:

Het gedrag van mensen en de mening over verschillende onderwerpen wordt gevormd door wat iemand heeft meegemaakt. Dit maakt dat twee mensen heel anders tegen dezelfde situatie aan kunnen kijken. In de discipline mentale modellen is het de bedoeling dat stilzwijgende aannames naar voren komen en dat misverstanden kunnen worden voorkomen. Mentale modellen beperken het vermogen om te veranderen. Om mentale modellen ‘boven water te krijgen’ is het belangrijk dat er regelmatig een werkoverleg of een intervisie bijeenkomst is. Bij deze overleggen moeten medewerkers zich zo veilig voelen dat zij durven te praten over situaties die zij meegemaakt hebben en keuzes die zij daarin gemaakt hebben. Ook ‘minder slimme keuzes’ moeten daarin besproken kunnen worden.  Van fouten kun je tenslotte (samen) leren.

Teamleren:

Leden van een team leren van elkaar. Het belangrijkste van teamleren is ‘op één lijn zitten’ zodat gezamenlijke doelen makkelijker bereikt kunnen worden. Deze discipline sluit naadloos aan bij de vorige. Regelmatig overleg is hiervoor van groot belang. Dat hoeft niet altijd een ‘uur in de koffiekamer’ te zijn. Samenwerken en bij elkaar de kunst afkijken is ook een hele goede methode voor teamleren.

Systeemdenken:

De discipline van systeemdenken biedt een andere manier van kijken naar problemen en doelen. Men kijkt er niet naar als een op zichzelf staande gebeurtenissen maar als onderdelen van een bredere structuur. Een systeem is een als één geheel ervaren stelsel waarvan de delen samenhangen. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend.

De leercultuur in de praktijk

Ik spreek vaak medewerkers uit zorginstellingen die het belang van een leercultuur zeker inzien. In de praktijk blijkt echter dat er bij veel zorgorganisaties nog flink wat werk te verzetten is om een leercultuur te ontwikkelen. Ik kan daarbij helpen.

Bij het opzetten van een lerende organisatie ga ik eerst in gesprek met de medewerkers. Om de kans van slagen van het creëren van een leercultuur te vergroten moet de medewerker zelf aangeven wat zij wil leren en hoe zij wil leren. Als duidelijk is waar de leerprioriteiten voor de medewerker(s) liggen kan ik hen begeleiden bij het leren. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van intervisiegroepen of (individuele) coaching.

De medewerkers feedback geven, uitdagen na te denken over de dingen die zij doen en stimuleren tot het doen van onderzoek naar de beste oplossing van de vraagstukken waar zij mee te maken hebben. Dat is de basis van de intervisie bijeenkomsten en de coachingsgesprekken.

Kijk op mijn website voor meer informatie over de ondersteuning die ik kan bieden bij het ontwikkelen van een leercultuur bij jou op de afdeling. https://wietekederoos.nl/ontwikkelen-leercultuur/

Maak een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek

Bel of mail mij voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kunnen we bespreken hoe ik jouw organisatie kan ondersteunen bij het ontwikkelen van een leercultuur.

Ik ben te bereiken via:
Mail: post@wietekederoos.nl of per telefoon: 06-49770642

 

Bibliografie

Both, D., & Bruijn de, A. (2013). Onderwijs vraagt leiderschap! Schiedam: Scriptum.

Senge, P., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., Dutton, J., & Kleiner, A. (2008). Lerende scholen. Den Haag: Academic Service.