Welke factoren bevorderen of belemmeren de leeropbrengst in de zorg?

feedback

De nood in de zorg is hoog. Het is voor veel zorgorganisaties erg lastig om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Dé manier waarop dit vaak nog wel lukt is: zelf opleiden. Om de leeropbrengst van deze opleiding zo hoog mogelijk te laten zijn moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

Leercultuur

In mijn blog van twee weken geleden schreef ik over de vijf disciplines die noodzakelijk zijn om een leercultuur te ontwikkelen in een zorgorganisatie. Blog gemist? Via deze link kun je hem alsnog lezen:  https://wietekederoos.nl/ontwikkelen-van-een-leercultuur-bij-een-zorgteam/ 

Leeropbrengst bevorderende factoren

In dit blog geef ik 4 tips over factoren die de leeropbrengst kunnen bevorderen.

In mijn vorige blog refereerde ik al aan het boek van Peter Senge (Senge, et al., 2008) Senge zegt dat het terrein van handeling in elke organisatie (het beleid, de gebruikte methoden, regels, voorschriften en gezagsverhoudingen) bewust rond het leren kan worden ontworpen. Als dat gebeurt ontstaat er een ‘diepe leercyclus’  rond de mensen in de organisatie.

Senge gaat uit van de cultuur van de school. Ik ga hierbij uit van de cultuur in een zorgorganisatie waar opleidingen ‘incompany’ worden gegeven en waar de leerlingen ook werken. De leerlingen zijn voor hun leerproces sterk afhankelijk van de leercultuur in de (zorg) organisatie.

Voorwaarden voor goede leerprestaties

Senge beschrijft kenmerken van scholen die goede prestaties leveren. Hieronder licht ik er een paar toe. Ik benoem die kenmerken en factoren die de prestaties van leerlingen naar mijn idee belemmeren of bevorderen bij zorgorganisaties;

  • Reflectieve dialoog; in de praktijk van de leerlingen is helaas vaak een groot gebrek aan (capabele) begeleiders die de leerlingen structureel van feedback kunnen voorzien. In de evaluaties van de zorgopleidingen die ik heb bekeken, klagen meerdere leerlingen over het gebrek aan begeleiding en het niveau van de begeleiding. Dit is een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement.

 

  • Samenwerking en communicatie; bij de zorgorganisatie waar ik les geef is veelal een afdeling ‘opleidingen’ aanwezig. Vanuit deze afdeling begeleiden een aantal praktijkopleiders de werkbegeleiders van de leerlingen. Deze praktijkopleiders nemen ook deel aan overleggen met alle werkbegeleiders op één locatie. Hier worden ervaringen en ideeën van de werkbegeleiders uitgewisseld. Dit is een bevorderende factor voor de leeropbrengst en het leerrendement in de zorgorganisatie. Daar staat helaas ook een belemmerende factor tegenover. Doordat de werkbegeleiders in wisselende diensten werken is het heel lastig alle werkbegeleiders bij elkaar te krijgen. Doordat er in de zorg sprake is van ad hoc situaties komt het ook regelmatig voor dat één van de begeleiders tijdens het overleg wordt weggeroepen.

 

  • Zelfsturende teams en feedback; in de zorg zijn ‘kleinschalig wonen’ en ‘zelfsturende teams’ inmiddels gewoon. Dit betekent dat veel leerlingen alleen werken op een afdeling (of in de wijk) en dat er geen sturing is van een leidinggevende. Veel leerlingen krijgen hierdoor weinig feedback op hun handelen. Leerlingen ervaren het werken op een afdeling voor kleinschalig wonen of in de wijk als ‘in het diepe gegooid worden’. Senge stelt dat terugkoppeling over prestaties één van de belangrijkste manieren is om leren te stimuleren. Uit de evaluaties van de zorgopleidingen die ik heb bekeken blijkt dat de leerlingen dit enorm missen. Dit is een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement.

 

  • Een leidinggevende die steun geeft en deskundig is; in veel zorgorganisaties is geen leidinggevende meer. Van de leerlingen hoor ik terug dat zij dit als een belemmerende factor voor de effectiviteit van de leeropbrengst en het leerrendement ervaren. Men vindt het heel lastig elkaar (kritische) feedback te geven. De volgende dag moet men toch weer op een prettige manier met deze collega samenwerken. In organisaties waar nog wel een leidinggevende is, is sprake van wisseling van leidinggevenden of van leidinggevenden die niet steunen of niet deskundig zijn. Ook dit is een belemmerende factor voor het leerrendement.

Leerprestaties verbeteren in de eigen zorgorganisatie?

In de praktijk blijkt dat veel zorgorganisaties worstelen met het verbeteren van de leerprestaties.

Continu werken aan het verbeteren van kwaliteit is belangrijk voor elke zorginstelling. Voorwaarde voor het leveren van kwaliteit van zorg zijn gemotiveerde en deskundige medewerkers. Om dit te bereiken moet elke zorgorganisatie zorgen voor een goed leer- en werkklimaat. Medewerkers moeten de kans krijgen om te leren en zich te ontwikkelen via feedback, intervisie, reflectie en scholing.

Dat vraagt nogal wat van de organisatie.

Het creëren van een goed leer- en werkklimaat kost veel tijd. Voor het ontwikkelen van passende leerinterventies is deskundigheid nodig. Kennis van onderwijs én kennis van de zorg. In veel zorgorganisaties is die kennis onvoldoende aanwezig. Of het ontbreekt aan tijd bij de adviseur leren en ontwikkelen omdat er zoveel te doen is. Hierdoor zijn in veel zorgorganisaties de medewerkers, en vooral de leerlingen, aan het zwemmen. Extra kennis en een paar extra handen kunnen dit helpen voorkomen. Er is een oplossing!

Kijk op mijn website voor meer informatie: https://wietekederoos.nl/diensten-voor-zorgorganisaties/

Maak een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek

Bel of mail mij voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kunnen we bespreken hoe ik jouw organisatie kan ondersteunen bij het ontwikkelen van een leercultuur.

Ik ben te bereiken via:
Mail: post@wietekederoos.nl of per telefoon: 06-49770642

Bibliografie

Both, D., & Bruijn de, A. (2013). Onderwijs vraagt leiderschap! Schiedam: Scriptum.

Meindersma, J. K. (2011). Beelden op flexibel onderwijs. Vier jaar verder, van optimisme naar realisme. Zoetermeer: Stichting Kennisnet.

Scheerens, J. (2013). Schoolkwaliteit en de kennisbasis voor onderwijseffectiviteit. Cultuur + Educatie, 9-25.

Senge, P., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., Dutton, J., & Kleiner, A. (2008). Lerende scholen. Den Haag: Academic Service.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.